Writer: Neeraj Kim
“ไม่มีอะไรน่าเสียดายไปกว่าการไม่เคยได้ลองทำ…” – ปริมมี่ –
อัตถิภาวนิยม คือปรัชญาแห่งการสืบเสาะหาแก่นแท้ซึ่งการดำรงอยู่ของมนุษย์ และกวีที่น่าจะตอบเรื่องนี้ได้ดีคงหนีไม่พ้น ฌอง-ปอล ซาร์ต เจ้าของวรรคทอง — นรกคือคนอื่น — จากบทละครระดับตำนานเรื่อง No Exit ในห้วงเวลาที่ยุโรปได้รับผลกระทบจากสงคราม งานเขียนของเขาประกอบสร้างขึ้นจากความไร้สาระของชีวิต — เราคือใครกันแน่ — คำถามที่ดูเหมือนจะตอบได้ง่ายๆ กลับต้องใช้เวลาและความกล้าหาญอย่างมากเพื่อกลั่นคำตอบออกมาแบบโดยไม่รู้สึกว่ากำลังทรยศต่อความรู้สึกของตัวเอง ตัวละครต่างๆ ของฌอง-ปอล ซาร์ตล้วนเผชิญชะตากรรมที่ต่อสู้ดิ้นรนกับอิสรภาพอันน่าเวียนหัวเพื่อนิยามการมีอยู่ของตัวเอง คำถามก็คือ การค้นหาตัวตนนั้นเป็นเรื่องธรรมชาติ หรือเป็นคำสาปที่ทำให้มนุษย์ไม่หลุดพ้นจากความหมกมุ่นในตัวเองสักที
‘สาวร่างบางในชุดบิกินี่สีดำนอนอยู่บนเตียงเรืองแสง’ คือความพิศวงในฉากเปิดของภาพยนตร์สั้นเรื่อง ‘ดาหลา สีม่วง’ (2565) ผลงานการกำกับเรื่องแรกของปริมมี่-วิพาวีร์ พัทธ์ณศิริ นักแสดง นางแบบ ผู้กำกับเอ็มวี และอีกหลากหลายบทบาทในตัวเธอตามแบบฉบับของคนรุ่นใหม่ที่การทำอาชีพใดอาชีพหนึ่งมันไม่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์อีกต่อไปแล้ว เราเก็บความสงสัยในผลงานหนังสั้นเรื่องแรกของเธอมาถามในตอนนี้ที่เจอกัน รวมถึงบทบาทของการเป็นนักแสดงนำครั้งแรกจากซีรีส์เรื่อง ‘Analog Squad’ (2566) ว่าคนที่เรียนจบคณะภาพถ่ายวิจิตรศิลป์ จากประเทศอังกฤษ มีมุมมองต่อการทำงานในวงการบันเทิงอย่างไร
“บุ้ง คือบทแรกที่ปริมได้เป็นนักแสดงนำซีรีส์เรื่อง Analog Squad ซึ่งได้เรียนรู้เยอะมากเพราะมีโอกาสได้ทำงานกับพี่ต้น-นิธิวัฒน์ ธราธร ซึ่งเป็นผู้กำกับที่นับถือและตอนนี้ก็เป็นเหมือนพี่ชายไปแล้ว” ปริมมี่เล่าย้อนถึงบรรยากาศของการสร้างตัวละครที่เธอมีความรู้สึกเชื่อมโยงอย่างน่ามหัศจรรย์ “การที่ได้พัฒนาคาแร็กเตอร์นี้ตั้งแต่ต้นจนจบทำให้ปริม ในฐานะศิลปิน เข้าใจว่าเราก็มีความสามารถและทักษะในการเล่าเรื่องผ่านการแสดงเช่นกัน เพราะคาแร็กเตอร์ของตัวละครบุ้งนั้นซับซ้อน และมีความลึก มีปัญหาเยอะ เหมือนได้เรียนรู้วิธีการทำความเข้าใจคนคนหนึ่งที่เราไม่เคยรู้จัก และได้ลองเป็นเขา อันที่จริงการแสดงมันก็ค่อนข้างปรัชญาเหมือนกันนะ
“ปริมต้องมานั่งตีความว่าตัวละครรู้สึกอย่างนี้เพราะอะไร ทำให้เรามีความเห็นอกเห็นใจตัวละคร รวมถึงกับตัวเองมากขึ้นด้วย ตอนทำการบ้านกับบท บุ้งก็เจอว่าผู้หญิงคนนี้เหมือนเขาแข็งแรง แต่จริงๆ ไม่ได้แข็งแรงเลย คาแร็กเตอร์ที่เหมือนทอมันคือวิธีเล่าเรื่องที่อยากบอกว่า ถึงแม้ภายนอกจะดูเป็นคนเท่ๆ แต่เขาก็เป็นเด็กผู้หญิงคนหนึ่ง พอรู้ว่าพ่อมีครอบครัวใหม่ก็แตกสลาย เหมือนเป็นกระจกสะท้อนว่าทุกคนก็มีด้านเซนสิทีฟ ซึ่งเป็นจุดที่ปริมรู้สึกมากๆ เหมือนกัน เพราะคนทั่วไปคงมองว่าปริมอินดี้มาก พูดจาตรงไปตรงมา แข็งแรง แต่เราก็อ่อนไหว เปราะบาง และซอฟต์ ซึ่งมันทำให้ปริมชอบศิลปะทั้งการทำหนังและการแสดง ได้เรียนรู้เยอะมาก และทำให้เราอยากลองเล่นคาแร็กเตอร์อื่นๆ ในอนาคตบ้าง อยากหาวิธีเข้าใจคาแร็กเตอร์ใหม่ไปเรื่อยๆ เช่นตอนคุยเรื่องตัวละครบุ้งก็เถียงกับพี่ต้นว่าทำไมบุ้งต้องเป็นทอมขนาดนี้ ซึ่งได้คำตอบว่าในช่วงปี 1999 สังคมของเรายังไม่ได้มีความหลากหลายมากเท่าตอนนี้ กระบวนการเหล่านี้ล่ะที่ทำให้ปริมรู้สึกว่าตัวเองโตขึ้นมาก”
ปริมมี่เล่าต่อว่าถึงแม้ตัวเองจะเคยผ่านงานในวงการมาบ้างแล้วจากละครเรื่อง ‘มาลี เพื่อนรัก..พลังพิสดาร’ (2558) และภาพยนตร์เรื่อง ‘เร็วโหด..เหมือนโกรธเธอ’ (2565) ในบท ปอ แต่นี่เป็นครั้งแรกที่เธอเองได้อยู่ในกระบวนการพัฒนาตัวละครตั้งแต่ต้นจนถ่ายเสร็จ ซึ่งหน้าที่หลักก็คือการทำให้เส้นเรื่องและการแสดงมาบรรจบกันในแต่ละซีน แน่ล่ะว่านี่ไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับความคาดหวังของซีรีส์ระดับโลก การบ้านของปริมมี่จึงเป็นการเรียนรู้วิธีเข้าใจคาแร็กเตอร์แบบใหม่ และเรียนรู้จากรุ่นพี่ในวงการที่ต้องเข้าฉากด้วยกัน “พูดตรงๆ เลยว่าตอนไปเริ่มถ่ายแรกๆ กังวลมาก เพราะรู้สึกว่าเราไม่ได้บล็อกกิ้งเก่งเท่านักแสดงคนอื่น หรือไม่ได้ชินกับการเป็นนักแสดงนำ ซึ่งก็เป็นประสบการณ์ที่ดีมาก ทุกคนในกองช่วยปริมมาก อย่างเจเลอร์ (เจเจ-กฤษณภูมิ พิบูลสงคราม) ก็สอนวิธีหันหน้ารับกล้อง ไม่ใช่แสดงหนีกล้อง เป็นเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ที่เหมือนไม่เคยได้ผ่านการเทรนนิ่งมา และได้ไปทำจริงพร้อมกับผู้กำกับและนักแสดงคนอื่น”
“จำได้ว่าตอนที่กำลังยืนอยู่ในฉากก่อนถ่ายทำ เราปล่อยใจจนเผลอพูดกับตัวเองว่า ว้าว นี่ฉันไม่รู้อะไรเกี่ยวกับการกำกับหนังเลย” ปริมมี่เล่าต่อถึงความรู้สึกเหมือนโดนเขย่าตัวจนภาพในอดีตค่อยๆ ย้อนกลับมา ก่อนหน้าที่จะถ่ายทำซีรีส์ Analog Squad เธอเพิ่งกำกับภาพยนตร์สั้นเรื่องแรกในชีวิต จนสามารถคว้ารางวัลจากเทศกาลในต่างประเทศ แต่นั่นเป็นเพียงปลายทางที่เห็น เพราะกว่าจะมาถึงจุดที่ทุกคนมองว่า ‘ประสบความสำเร็จ’ เธอต้องต่อสู้กับความรู้สึกไม่ชอบตัวเองจนเกือบทิ้งโปรเจ็กต์นี้ไปแล้ว “ดาหลา สีม่วง เป็นหนังเรื่องแรกที่ปริมกำกับ เป็นบทเรื่องแรกที่เขียนช่วงโควิด แล้วก็อยากลองทำขึ้นมา แต่ระหว่างทำเราไม่ได้เข้าใจขั้นตอนในการกำกับหรือสร้างหนังอะไรขนาดนั้น ถ้าให้พูดตรงๆ คือทำไปเรื่อย มีอุปสรรคอะไรก็แก้ไขโดยใช้สัญชาตญาณทั้งนั้น เป็นช่วงชีวิตที่ทำให้คิดว่าเรายังมีอะไรต้องเรียนรู้อีกเยอะเลย”
สิ่งที่ปริมมี่อธิบายต่อน่าสนใจมากในเรื่องของการสะท้อนตัวตนผ่านงานกำกับหนังเรื่องแรกของเธอชิ้นนี้ เหมือนอย่างที่ทุกคนต้องเผชิญกับความงุนงง ความไม่แน่นอนของโลก ความเสียใจ ความโศกเศร้าในช่วงของการแพร่ระบาด เป็นช่วงเวลาที่หดหู่มากๆ “ช่วงนั้นเพิ่งกลับมาจากเมืองนอก เหมือนทุกอย่างเปลี่ยนไปหมดเลย ของทุกชิ้นในห้องนอนที่เคยจากไปเมื่อห้าปีก่อนก็ยังอยู่เหมือนเดิม แต่มันเหมือนการกลับบ้านที่ไม่ใช่บ้านเรา ต้องทำความรู้จักกับคำว่าบ้านใหม่ แปลกแยก ตอนเขียนดาหลา สีม่วง ก็คือความพยายามกักเก็บความรู้สึกของช่วงเวลาที่เราหลงไปในสถานที่ที่ไม่รู้จักบนโลกใบนี้ พยายามละทิ้งตัวตนเก่าเพื่อเริ่มต้นชีวิตใหม่ในเวอร์ชั่นที่ดีกว่ายุคหลังโควิด”
หากเราเคยนั่งอ่านอัตชีวประวัติของศิลปินหรือกวีชื่อดังจะพบว่าอาการที่รู้สึกว่าเป็น ‘ความแปลกแยกทางสังคม’ หรือ Alienation เหมือนเป็นจุดตัดของชีวิต เกิดวิกฤตที่เกี่ยวข้องกับความหมายของการมีชีวิตอยู่ เกิดการตั้งคำถามกับตัวเอง หรือ Self-doubt ว่าสิ่งที่ประกอบร่างกายนี้ขึ้นมาแท้จริงแล้วคืออะไร — เราเป็นใครกันแน่ “ตอนโควิดไม่มีรถเลย ถนนโล่งมาก ปริมนั่งมอเตอร์ไซค์บ่อยมากช่วงนั้น แล้วก็รู้สึกว่าว้าว ไม่เคยเห็นกรุงเทพฯ เงียบขนาดนี้มาก่อน ช่วงนั้นหลายคนก็น่าจะได้ทำอะไรใหม่ๆ ที่ตัวเองไม่เคยทำ ดาหลา สีม่วงค่อนข้างเป็นโปรเจ็กต์ส่วนตัวที่สะท้อนความคิดตัวเองในตอนนั้น ถ้าถามว่าตอนที่ทำรู้สึกยังไง ต้องบอกว่ายากมากเลย เครียดมาก ทุ่มเททุกอย่างกับมันมาก เพราะมีความตั้งใจว่าอยากกำกับหนัง อยากลองอยู่หลังกล้อง อยากลองสร้างโลกนี้ขึ้นมา ขอความช่วยเหลือจากหลายๆ คน แต่ประสบการณ์ที่ได้คือรู้ว่าการเป็นผู้กำกับไม่ง่ายเลย เพราะต้องถือความเครียดไว้เยอะมาก ต้องรับผิดชอบการตัดสินใจตลอดเวลา ต้องเรียนรู้ที่จะปฏิเสธสิ่งที่เราไม่ต้องการ เพราะตอนนั้นก็เด็กมาก น่าจะ 25-26 เอง แต่คุมกองที่มีผู้ใหญ่หลายคน เป็นหนังทุนต่ำด้วย บางคนมาช่วยทำฟรี บางคนมาช่วยเพราะอยากได้เงินระหว่างโควิดที่มันก็ไม่มีงาน ตอนนั้นรู้สึกเหมือนหลงทางในป่า เลยไม่ค่อยชอบตัวเองในช่วงนั้น ตั้งคำถามกับตัวเองเยอะมาก กังวลว่าหนังจะออกมาดีไหม เราเป็นผู้กำกับที่ดีไหม ความมั่นใจในตัวเองตอนนั้นต่ำมากเลย ใช้เวลานานมากกว่าจะทำเสร็จ ถ่ายสี่วันแต่ตอนตัดต่อต้องทิ้งช่วงไปเลยประมาณสองเดือนแล้วกลับมาตัดใหม่ ไม่สบายใจเพราะไม่แน่ใจว่าหนังจะออกมาดีไหม แล้วก็กดดันตัวเองเยอะมาก แต่สุดท้ายก็ทำจบ จนส่งเทศกาล ซึ่งถ้ามองอีกแง่มุมหนึ่งเราควรจะภูมิใจในตัวเองมากว่าอย่างน้อยมันก็เสร็จ เพราะรู้จักหลายคนที่เขาทำหนังไม่เสร็จ มันไม่ได้ง่าย แต่ปริมสามารถทำได้ก็ควรจะภูมิใจในตัวเองให้มาก ความรู้สึกที่เคยไม่ค่อยชอบตัวเองในตอนนั้น เพราะคิดว่าไม่เก่ง ไม่ดีพอ ก็ต้องไปจัดการในอนาคตเหมือนกัน บอกตัวเองว่าเรากดดันตัวเองมากไม่ได้นะ ดาหลา สีม่วงเป็นเรื่องแรก จะให้มันออกมาดีแค่ไหนล่ะ”
มีคนเคยบอกว่านับตั้งแต่วัยเบญจเพสถึงอายุ 30 ชีวิตจะเต็มไปด้วยความปั่นป่วนทั้งจากโชคชะตา และจากความดื้อรั้นที่เรามักจัดสรรให้ตัวเอง “การทำหนังเรื่องแรกมันเหมือนเอาตัวเองไปอยู่ในบ่อฉลาม เป็นครั้งแรกที่เราออกจากคอมฟอร์ตโซน ยากแต่ก็คิดว่าได้ทำอะไรใหม่ๆ ที่ไม่เคยทำ ปริมได้เรียนรู้เกี่ยวกับตัวเองเยอะมากเลย ตอนนี้ก็ยังพยายามพัฒนาหนังเรื่องใหม่ เอาตรงๆ ก็ถามตัวเองเหมือนกันเพราะรู้ว่ามันยาก ดาหลา สีม่วงมันใช้ทั้งเวลา ใช้ใจ ใช้กาย ใช้ทุกอย่างของตัวเราเลย” ปริมมี่เล่าให้เราฟังถึงการเรียนรู้ในวันที่อายุยี่วิบปลายๆ กับโลกทัศน์ใหม่ที่ทำให้เธอมองทุกอย่างแบบมีมิติมากขึ้น
เราลองถามแบบตรงๆ กับเธอว่าความรู้สึก ‘ไม่ชอบตัวเอง’ ในช่วงที่กำลังทำหนังเรื่องดาหลา สีม่วงนั้นส่งผลต่อจิตใจของเธอมากแค่ไหน จนเกิดเป็นปมฝังใจไปเลยหรือเปล่า แน่นอนว่าความสับสนในตอนนี้ไม่สามารถขัดขวางการไปต่อของเธอได้ ทว่าเป็นเหมือนลูกระนาดที่บังคับให้เครื่องยนต์วิถีพุ่งทะยานของเธอได้หยุดพัก และทักท้วงตัวเองด้วยคำถามที่จำเป็นต่อการเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่อย่างมีวุฒิภาวะ “มันอาจจะเป็นประสบการณ์ที่ยากมากจนทำให้คิดว่าตัวเองไม่เก่งพอหรือเปล่า แต่ปริมมองว่ามันเป็นกระบวนการของการเป็นศิลปิน ก็คงอย่างนี้ล่ะ เราสร้างงานขึ้นมา เราก็อาจจะไม่ชอบงานตัวเอง แต่ทำยังไงให้เราสามารถทำงานต่อไปได้ ก็ต้องพัฒนาทักษะในการเป็นศิลปินไปเรื่อยๆ ต้องเจอความขัดแย้งแบบนี้บ่อยๆ ทำและฝึกฝนไปจนถึงจุดที่เรารักในสิ่งที่ทำ แล้วก็ยอมรับทุกความผิดพลาดในสิ่งที่ทำ”
สิ่งที่เธอตอบเหมือนเป็นการสรุปข้อคิดจากทั้งในฐานะนักสื่อสารจากทั้งการแสดงและการกำกับ “ดาหลา สีม่วงเป็นหนังอาร์ตที่ค่อนข้างเปิดกว้างมากให้คนตีความตามความเข้าใจของตัวเอง เหมือนเป็นพื้นที่ให้คนดูได้ทบทวนความคิดของตัวเอง หลายคนมีความคิดเห็นที่ไม่เหมือนกัน แต่ฟีดแบ็กที่ดีคือปริมสามารถสร้างโลกอีกใบที่ดึงดูดให้คนดูอยากเข้าไปอยู่ในนั้นได้ ภาพและเสียงที่เราเลือกใส่ลงไปทำให้คนดูรู้สึกได้จริง ก็รู้สึกดีใจนะ อย่างน้อยถ้าคนดูชอบก็ถือว่าประสบความสำเร็จด้วยตัวของมันเองแล้ว”
Makeup: Rattanachot Pokhum
Hair: Panithan Summa
Photographer Assistants: Sirapat Yaowalert, Chirapan Bunrayong
Stylist Assistant: Pongsakorn Treetepa
Special Thanks: Invitation Only Bangkok, 55 fl., Empire Tower; Tel. 06-1549-9966; IG: @invitation.only.bkk; FB: Invitation Only
Producer: Angkana Wongwisetpaiboon
