Monday, December 6, 2021

ทำไมเราถึงฟีลกู๊ด? เวลาฟังเพลงเศร้าของ Adele

‘30’ อัลบั้มใหม่ของ Adele ทั้งทรงพลังและย้ำถึงความสตรองของเธอได้ดีที่สุด หลังจากปล่อยซิงเกิลแรก Easy On Me ออกมาปลุกความรู้สึกที่บรรยายเป็นคำพูดไม่ถูก แต่ที่แน่ๆ มันคือเพลงเศร้า แล้วทำไมเราถึงชอบฟังเพลงเศร้ากันนัก ทั้งที่ความเศร้าน่าจะเป็นความรู้สึกที่เราทุกคนพยายามหลีกเลี่ยงไม่ใช่เหรอ? โดยเฉพาะผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้า? หรือว่าความจริงแล้วการฟังเพลงเศร้าทำให้รู้สึกดี++

นักวิจัยด้านจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยเซาท์ฟลอริดาได้ทำการศึกษาเรื่องนี้กับกลุ่มตัวอย่างผู้หญิง (ทั้งที่มีภาวะซึมเศร้า และภาวะปกติ) “เราศึกษากลไกของภาวะหดหู่ซึมเศร้าที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ และการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์เหล่านั้นอาจเกี่ยวข้องกับสาเหตุที่ผู้คนซึมเศร้า เหตุใดพวกเขาถึงซึมเศร้า หรือสาเหตุที่พวกเขาหายจากโรค” ดร.โจนาธาน รอตเทนเบิร์ก ผู้อำนวยการ USF Mood and Emotion Lab กล่าว

ดร.รอตเทนเบิร์กบอกเหตุผลที่ทำการศึกษากับเพศหญิง ส่วนหนึ่งเพราะว่าภาวะซึมเศร้าพบได้บ่อยในเพศหญิงที่เป็นผู้ใหญ่มากกว่าเพศชายถึงสองเท่า ในการทดลองพวกเขาให้กลุ่มตัวอย่างฟังคลิปเพลงสนุกๆ และเพลงเศร้า ปรากฏว่าผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าเลือกที่จะฟังเพลงเศร้า และรู้สึกดีขึ้นหลังจากได้ฟัง “ดูเหมือนการฟังเพลงเศร้าจะช่วยทำให้พวกเขาผ่อนคลายและสงบลง” ดร.รอตเทนเบิร์กกล่าว

ตามทฤษฎีระบุว่า เวลาที่คนเราเจอเรื่องราวการสูญเสียในชีวิต หรือรู้สึกเห็นใจคนอื่นที่กำลังมีความทุกข์ ร่างกายจะหลั่งโปรแล็กตินและออกซิโทซินออกมา ซึ่งฮอร์โมนทั้งสองชนิดนี้ช่วยให้เรารับมือกับการสูญเสียและความเจ็บปวด ขณะเดียวกันยังทำให้จิตใจสงบและผ่อนคลาย ดังนั้นการรับรู้ถึงความปวดร้าวในอดีตของ Adele (เลิกกับสามี ช่วงที่ลดน้ำหนัก มีปัญหากับพ่อ) หรือการหวนนึกถึงความเศร้าของตัวเราเอง อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสารเคมีในร่างกาย แม้จะมีการศึกษาชิ้นหนึ่งพบว่าไม่มีหลักฐานว่าเพลงเศร้าช่วยเพิ่มระดับโปรแลกตินได้ แต่การศึกษาหลายชิ้นพูดถึงบทบาทของโปรแล็กตินและออกซิโทซินไปในทางเดียวกันว่าเรามักจะรู้สึกดีถ้าได้ฟังเพลงเศร้า

คนชอบเพลงของ Adele เพราะว่าเนื้อหาของเพลงเป็นการรำพึงรำพัน คะนึงถึงมากกว่าจะเป็นเพลงที่ชวนให้เราเศร้าโศกตามไปด้วย อันที่จริงมีเพียง 25 เปอร์เซ็นต์ของคนที่ฟังเพลงเศร้าแล้วยอมรับว่ารู้สึกเศร้าจริงๆ ส่วนคนที่เหลือพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าฟังแล้วเหมือนตกอยู่ในภวังค์แห่งความคิดถึง รู้สึกว่าตนเชื่อมโยงกับสังคม ลดทอนความรู้สึกด้อยค่าในตัวเอง และลดความวิตกกังวล

การฟังเพลงเศร้าทั้งๆ ที่เราไม่ได้เศร้าทำให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ทางอารมณ์ เช่นเดียวกับการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรงในมุมมองของคนอื่น ซึ่งจะช่วยให้เราเตรียมพร้อมได้ดีเมื่อถึงเวลาที่ต้องเผชิญกับการสูญเสียในชีวิตจริง นี่คือสิ่งที่ศิลปะส่งผลกับเรา การใช้ความเจ็บปวด ความทุกข์ และความโศกเศร้าที่พึงจะมีได้บนโลกใบนี้มาทำให้เกิดความหมาย ดังที่นักปรัชญาชาวเยอรมัน ฟรีดริช นิตเช เคยกล่าวไว้ว่า ‘ผู้ที่มีเหตุผลในการมีชีวิตอยู่ ย่อมอดทนได้กับทุกสิ่ง’

แม้ว่าเพลงของ Adele จะมีความหมายแตกต่างกันไปตามบริบท บางคนอาจชอบฟังเพลงเศร้าในยามที่ต้องการจะไตร่ตรอง หรืออาจรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่ง หรือเพื่อผ่อนคลายก็ตาม สำหรับเราแทบทุกเพลงของ Adele มักซุกซ่อนอารมณ์ ความหมายและประสบการณ์ในชีวิตของเธอได้อย่างลึกซึ้ง อบอุ่น และอิ่มเอมใจ หลายบทเพลงของเธอเป็นเหมือนเพื่อนที่คอยให้กำลังใจอยู่ข้างๆ และปลอบประโลมเราว่า ‘เธอไม่ได้เจ็บปวดเพียงลำพังหรอกนะ เราเองก็ปวดร้าวเหมือนกัน’

Other Articles