Saturday, September 19, 2020

Weaving Art Through Time ทำไมผ้าไทยจึงเป็นมากกว่าอาภรณ์แต่งกาย

เมื่อผ้าไทยไม่ได้เป็นเพียงอาภรณ์ที่ห่อหุ้มกาย หากแต่ยังบอกเล่าเรื่องราว ประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญา เศรษฐกิจ และการเมืองในยุคสมัยนั้นๆ เพื่อให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้และสืบทอด ประหนึ่งงานศิลปะที่ก้าวผ่านกาลเวลาโดยที่ยังทรงคุณค่าจากรุ่นสู่รุ่น เฉกเช่นเดียวกับแบรนด์นาฬิกาที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 180 ปีอย่างปาเต็ก ฟิลิปป์ (Patek Philippe) ที่ได้ร่วมมือกับนิตยสารลอฟฟีเซล ไทยแลนด์ จัดงาน L’Officiel Thailand x PMT The Hour Glass Present «Weaving Art Through Time » by Patek Philippe นำเสนอคอลเล็กชั่นนาฬิกาสำหรับสุภาพสตรี พร้อมแสดงคอลเล็กชั่น ‘ผ้าภูษาผ้าทรงในราชสำนัก’ หรือผ้าโบราณที่สืบทอดมาจากยุคสมัยต่างๆ โดยมีอาจารย์เผ่าทอง ทองเจือ มาให้ความรู้เรื่องผ้าไทยในครั้งนี้

ทำไมผ้าไทยจึงเป็นมากกว่าอาภรณ์แต่งกาย
ย้อนกลับไปตั้งแต่ยุคสมัยอยุธยา ขณะนั้นวิถีชีวิตของคนในบ้านเรายังไม่มีทั้งไฟฟ้าและประปา เมืองไทยยังเป็นระบบเจ้าขุนมูลนาย ไม่ได้เป็นสังคมทุนนิยมเหมือนในปัจจุบัน ดังนั้น ระบบเงินตราจึงแทบไม่มีความหมายเพราะสังคมขับเคลื่อนด้วยระบบแลกเปลี่ยน (barter) ทางราชสำนักจึงพระราชทานสิ่งมีค่าเป็นผ้าภูษาผ้าทรง เพื่อมอบเป็นโบนัสให้กับข้าราชบริพารต่างๆ และอีกนัยหนึ่งก็เพื่อบ่งบอกถึงบทบาทและหน้าที่ของแต่ละคน

เนื่องจากในการพระราชทานผ้าแต่ละครั้ง ราชสำนักจะอาศัยลวดลายของผ้าเป็นตัวกำหนดว่าผ้าลายนี้ใช้กับสถานะใด โดยไล่ลงมาเป็นลำดับขั้น ให้เหมาะสมกับชนชั้นต่างๆ จึงถือเป็นสิ่งจำเป็นที่ประชาชนในยุคสมัยนั้น ต้องแต่งกายให้ถูกต้องกับสถานะของตนในสังคม

 

อาจารย์เผ่าทองเสริมว่าการจำแนกผ้าไทยมีหลายวิธี อาทิ จำแนกตามกรรมวิธีตกแต่งผ้า เช่น หมวดผ้าปัก หมวดผ้าเขียน หมวดผ้ายก ผ้าเพิ่มเส้นพิเศษ เช่น โลหะสีเงินหรือสีทอง หรือผ้ามัดย้อม เป็นต้น ซึ่งผ้าต่างๆ ล้วนนำเข้าจากต่างประเทศ อาทิ เปอร์เซีย อินเดีย จีน และญี่ปุ่น

ผ้าที่นำมาจัดแสดงในครั้งนี้ได้แก่ หมวดผ้าปัก เช่น ฉลองพระองค์ครุยคุมที่ใช้ผ้าบุหงาโปร่ง ซึ่งผลิตในประเทศอังกฤษ ทอขึ้นที่เมืองแมนเชสเตอร์ ก่อนส่งเข้ามาขายในอินเดีย จากนั้นนำมาตัดเป็นเสื้อคลุม ปักด้วยเส้นเงินและเส้นทองของจริง ซึ่งปักแล้วจะมีความนูนจากนุ่นหรือเส้นด้ายที่หนุนขึ้นมาก่อนปักเส้นโลหะ

 

 

 

รวมถึงสไบปักของเจ้านายฝ่ายในเป็นผ้าปักสำเร็จรูปมาจากประเทศอินเดีย ตัวผ้าคล้ายปักแต่ใช้เส้นโลหะสอดเข้าไปในผ้าบุหงาโปร่ง ทับไปมาจนเกิดเป็นลวดลาย
ในขณะที่ผ้ายกจากอินเดีย จีน หรือนครศรีธรรมราช จำแนกตามลายกรุยเชิง เช่น ลายกรุยเชิงสามชั้นสำหรับสุภาพบุรุษ

ที่กล่าวมาข้างต้นจึงเห็นได้ว่าคุณค่าของผ้าไทยโบราณไม่ได้เป็นเพียงเครื่องแสดงฐานะ หากยังมีคุณค่าในเชิงศิลปะที่ถักทอขึ้นด้วยมือ โดยใช้วัสดุธรรมชาติและย้อมด้วยสีจากธรรมชาติ ก่อนเสริมด้วยจิตวิญญาณของคนทำผ้า ที่ได้หยิบเอาความหลากหลายของศิลปะวัฒนธรรมต่างๆ มาผนวกเข้าด้วยกัน จนก่อให้เกิดเอกลักษณ์แบบไทยๆ ที่มีความเป็นสากลสูง ถือเป็นหนึ่งในงานหัตถศิลป์จากคนรุ่นเก่าที่ควรค่าแก่การสืบสาน

Other Articles

เช็คลิสต์ ! 3 สมาร์ทวอท์ชค่ายดังกับฟีเจอร์เด่นด้านสุขภาพ

ในวันที่นาฬิกาเป็นมากกว่าแค่เครื่องมือบอกเวลาที่ผู้คนใช้สวมใส่บนข้อมือ หากแต่ในปัจจุบันได้รับการพัฒนาให้กลายเป็น ‘สมาร์ทวอทช์’ ตัวช่วยสำคัญที่เสริมฟังก์ชั่นการทำงานของสมาร์ทโฟน ในขนาดหน้าจอที่กะทัดรัดและพร้อมใช้งานตลอดเวลา ทั้งการคุยโทรศัพท์ รับ-ส่ง ข้อความ รับการแจ้งเตือน อัพเดทโซเชียลมีเดีย ติดตามข่าวสาร หรือจะค้นหาข้อมูลแบบเร่งด่วนก็ทำได้เช่นกัน เรียกได้ว่าความสามารถครบครัน ไม่พลาดทุกการติดต่อ และติดตามได้ทุกกระแสที่กำลังเกิดขึ้น ราวกับย่อโลกทั้งใบมาไว้บนข้อมือ

3 ลุควันว่างของ ‘เอสเธอร์ สุปรีย์’กับ อิทแบ็กคู่ใจจาก MCM

ไม่ว่าจะสวยหวานแบบสาวลูกคุณ หรือ แมตช์ลุคเติมสไตล์มาดเท่ตามแบบ 'เอสเธอร์ สุปรีย์' ....MCM Cylinder รุ่นเดียวรุ่นนี้ เอาอยู่! หากคุณเป็นอีกคนที่สนุกกับแฟชั่น 'มิกซ์แอนด์แมตช์' ลองเปลี่ยนสไตล์ได้ไม่มีซ้ำตามในแต่ละวัน บางทีก็อยากสวยหวาน บางครั้งก็อยากมาดเท่ หรือมีโอกาสก็อยากลองเพิ่มเสน่ห์ในลุคสวยแกลม...

Savage X Fenty Show ครั้งที่ 2 มาแน่พร้อมคนดังมากกว่าเดิม!!

แม้ยังไม่มีวี่แววผลงานเพลงใหม่สำหรับนักร้องสาวที่ผันตัวมาเป็นแม่ค้าและประสบความสำเร็จอย่างล้นหลามอย่างสาวริริ Rihanna แต่ล่าสุดเธอเผยออกมาแล้วว่าโชว์ SAVAGE X FENTY ครั้งที่ 2 ของเธอจะเกิดขึ้นอย่างแน่นอนผ่านทาง Amazon Prime Video SAVAGE...